Naziv predmeta: Poetike romana španskog i evropskog realizma
Šifra predmeta:
Status: IP
Broj kredita: 9
Godina studija: VI ili VII
Trajanje: jedan semestar (letnji)
Nastavnik: dr Vladimir Karanović, docent


Uslov
Upisane doktorske akademske studije.

Ciljevi predmeta
Poznavanje osnova teorijske misli o španskom i evropskom romanu epohe realizma. Sagledavanje teorije romana španskog realizma u evropskom kontekstu i njegovih specifičnosti kao konstante u španskoj književnosti svih epoha. Poznavanje međuodnosa i teorijske heterogenosti autora odabranih evopskih književnosti realizma.


Ishod predmeta
Doktorand primenjuje stečena znanja o teoriji romana španskih i evropskih predstavnika realizma i naturalizma u književnosti; aktivno koristi stečena znanja pri analizi i tumačenju konkretnih tekstova španske književnosti realizma i naturalizma, s posebnim osvrtom na reprezentativne romane francuske, engleske i ruske književnosti epohe; koristi adekvatnu terminologiju i pokazuje sposobnost komparativnog razmatranja teorijskih tekstova o romanu druge polovine 19. veka; argumentovano diskutuje na zadatu temu.

Sadržaj predmeta
Uvod u teoriju romana realizma i naturalizma. „Realizam“ i „realizmi“: značenje, razvoj, dekadencija. Ipolit Ten, Uvod u Istoriju engleske književnosti. Pozitivizam i realizam: uslovljenost i prevazilaženje ograničenja. Realizam i(li) naturalizam? Generacije španskih i evropskih realista. Realizam u Španiji i reafirmacija romana kao književne vrste. Realizam kao književni postupak i konstanta celokupne španske književnosti. Najznačajniji teoretičari realizma i naturalizma: Benito Peres Galdos, Huan Valera, Leopoldo Alas Klarin, Emilija Pardo Basan. Rasprava o naturalizmu u španskoj književnosti druge polovine 19. veka: borba tradicionalista i liberala. Teorija realističkog romana u drugim evropskim književnostima: Onore de Balzak, Gistav Flober, Emil Zola, Lav Tolstoj, Fjodor Dostojevski i dr. Đerđ Lukač, Ogledi o realizmu. Moderna tumačenja realizma. „Postmoderni realizam“ u savremenom španskom i hispanoameričkom romanu.

Metodologija i oblici nastave
Predavanja, čitanje dela, diskusije, samostalan rad (istraživanje, pretraživanje, itd), pisani rad, učenje uz pomoć kompjutera itd.


Literatura

  • Auerbah 1978: Erih Auerbah, Mimesis (Prikazivanje stvarnosti u zapadnoj književnosti), prevod i pogovor Milan Tabaković, Beograd: Nolit, Biblioteka Književnost i civilizacija.
  • Balzak 1968: Оноре де Балзак, „Предговор Људској комедији“, с француског превео др Душан Милачић, in: О реализму, приредио Света Лукић, Београд: Просвета. 29-43.
  • Flober 2011: Gistav Flober, Pisma, izabrao i preveo sa francuskog Milan Predić, Beograd: Lom.
  • Ilić 1984: O realizmu, izbor, predgovor i priređivanje Aleksandar Ilić, Beograd: Prosveta/Nolit/Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
  • Josimović 1967: Radoslav Josimović, Naturalizam, Cetinje: Obod, Biblioteka Književni pravci.
  • Karanović 2009: Vladimir Karanović, „Kritika Emila Zole i elementi teorije španskog naturalizma u tekstovima Emilije Pardo Basan“, in: Nasleđe, časopis za književnost, jezik, umetnost i kulturu, Godina VI/Broj 14/1, Kragujevac: FILUM, 45-59.
  • Karanović 2012: Vladimir Karanović, „Teorija romana Huana Valere“, in:Maja Anđelković (ur.), Savremena proučavanja jezika i književnosti (Zbornik radova sa III naučnog skupa mladih filologa Srbije održanog 12. marta 2011. godine na Filološko-umetničkom fakultetu u Kragujevcu), Godina III/Tom 2, Kragujevac: FILUM, 219-227.
  • Karanović 2013: Vladimir Karanović, Ideologija liberalizma i tradicionalizam u romanu Regentkinja Leopolda Alas Klarina, Beograd: Filološki fakultet.
  • Karanović 2018: Vladimir Karanović, Španska književnost realizma, Beograd: Filološki fakultet.
  • Kovačević 1983: Ivanka Kovačević, „Roman“, in: Ivanka Kovačević et al. Engleska književnost 2, Sarajevo: Svjetlost/Beograd: Nolit. 229-322.
  • Konstantinović 1981: Radivoje Konstantinović, „Roman – Naturalizam“, in: Nikola Kovač et al., Francuska književnost III/1 (od 1857. do 1933), prvo izdanje, Sarajevo: Svjetlost/Beograd: Nolit. 103-111.
  • Pedrasa Himenes, Rodriges Kaseres 1983: Felipe B. Pedraza Jiménez, Felipe B. & Milagros Rodríguez Cáceres, Manual de literatura española, Vol. VII (Época del Realismo), Tafalla: Cénlit Ediciones.
  • Penčić 1967: dr Sava Penčić, Realizam, Cetinje: Obod, Biblioteka Književni pravci.
  • Velek 1966: Rene Velek, Kritički pojmovi, preveli Aleksandar I. Spasić i Slobodan Đorđević, Beograd: Vuk Karadžić.
  • Viljanueva 2004: Darío Villanueva, Teorías del realismo literario, Madrid: Editorial Biblioteca Nueva. Colección Estudio críticos de literatura. Segunda edición corregida y aumentada.
  • Vladiv-Glover 2010: Slobodanka Vladiv-Glover, Poetika realizma (Dostojevski, Flober, Tolstoj), Pančevo: Mali Nemo.
  • Zola 1979: Emil Zola, „Eksperimentalni roman“, preveo Miroslav Beker, in: Povijest književnih teorija (od antike do kraja devetnaestog stoljeća), izbor tekstova i povijesni uvod Miroslav Beker, Zagreb: SNL. 384-391.


Ocenjivanje

  • Aktivno učešće na času (u diskusijama, debatama itd): 10%
  • Kritički prikaz naučnih i stručnih članaka: 30%
  • Završni rad (na kraju semestra polaže se pismeni završni ispit, u obliku pismenog rada na unapred zadatu temu: 60%


NAPOMENA: Da bi položio ispit, doktorand na predispitnim obavezama (Kritički prikaz naučnih i stručnih članaka) mora imati minimum 30% od broja bodova, a na završnom radu 51%. Doktorand koji nije ostvario sve predispitne obaveze nema pravo da preda završni rad. Predispitne obaveze ispunjene tokom jedne školske godine važe do početka nastave istog predmeta u narednoj školskoj godini.


Plan izvođenja nastave
1. Uvodno predavanje. Upoznavanje doktoranada s planom i programom rada.
2. Uvod u teoriju romana realizma i naturalizma. Realizam i realizmi: značenje, razvoj, dekadencija.
3. Ipolit Ten, Uvod u Istoriju engleske književnosti. Pozitivizam i realizam: uslovljenost i prevazilaženje ograničenja. Realizam i(li) naturalizam?
4. Generacije španskih i evropskih realista. Realizam u Španiji i reafirmacija romana kao književne vrste. Realizam kao književni postupak i konstanta celokupne španske književnosti.
5. Najznačajniji teoretičari realizma i naturalizma: Benito Peres Galdos, Huan Valera.
6. Leopoldo Alas Klarin, Emilija Pardo Basan.
7. Rasprava o naturalizmu u španskoj književnosti druge polovine 19. veka: borba tradicionalista i liberala.
8. Teorija realističkog romana u drugim evropskim književnostima: Onore de Balzak, Gistav Flober, Emil Zola, Lav Tolstoj, Fjodor Dostojevski i dr.
9. Đerđ Lukač, Ogledi o realizmu.
10. Moderna tumačenja realizma. „Postmoderni realizam” u savremenom španskom i hispanoameričkom romanu.
11. Obnavljanje gradiva i priprema završnog rada.
12. Obnavljanje gradiva i priprema završnog rada.